Dolar Düştü Fiyatlar Neden Düşmüyor? 2019 Tahminleri

Dolar Düştü Fiyatlar Neden Düşmüyor? 2019 Tahminleri

Dolar Düştü Fiyatlar Neden Düşmüyor? 2019 Tahminleri
20 Kasım 2018 tarihinde eklendi.

Ağustos ayında yükselen kur ile birlikte dolarda yaşanan artış fiyatlara da yansıdı. 7 lirayı geçen doların sürekli olarak artışı bazı uygulamalar sonucu bertaraf edildi. Ancak fiyatlar hala cep yakıyor. Doların yükselmesinin hem siyasi hem de ekonomik girdilerinden sürekli olarak bahsedildi. Hazine Bakanı Berat Albayrak, Topyekün Mücadele Programı neticesinde pek çok üründe yüzde 10 indirime gidildiği duyurdu. Yapılan tüm indirimlere ve alınan tüm önlemlere rağmen fiyatlar hala yüksek. Sizler için bu durumun sebeplerini araştırdık. İçeriğimizde 2019 yılında doların hangi oranlarında olacağı ve fiyatlara yansımasını yapılan uzman yorumlarını inceleyerek sizlerle paylaşacağız.

Dolar Neden Düşüyor?

Doların yükselmesinin pek çok sebebi vardı. Ancak  yapılan hamleler neticesinde dolar günden güne düşüş seyri izlemektedir. Bunların sebepleri arasında;

  • Avrupa Birliği ülkeleri de dahil olmak üzere yatırım beklentileri
  • Yatırımcıların endişeli durumlarının bir nebze olsun bertaraf olması
  • Avrupa Birliği ve ABD ülkeleri ile ilişkilerin düzelmesi
  • Merkez Bankası’ nın aldığı aldığı önlemlerin olumlu neticelenmesi 
  • Cumhurbaşkanı tarafından yapılan ziyaretlerin olumlu sonuçlanması gösterilebilir. 
dolar-neden-düşüyor

Dolar neden düşüyor?

Ağustos ayında doların yükselmesi ile fiyatlarda zam yapanlar istikrarlı bir şekilde aynı fiyatları tüketiciye sunmaya devam ediyor. Peki bu durumun sebebi neden? Ağustos ayında dolar 7 seviyelerine çıktığında karşılaştığımız zam tutarlarını bir nebze olsun normal karşılıyorduk. Mal ve hizmetlerin pahalıya alınmasını dolara bağlıyorduk çünkü. Dolar düştü fakat zam yapanlar bu zamları geri çekmedi. Hükumet ve Merkez Bankası tarafından alınan tedbirler ve daha sonrasında Papa Brunson’ un serbest kalması ile yaşanan gerginlik bir nebze olsun doların ateşini düşürdü.

Hükumet tarafından alınan tedbirler ve indirimler ne yazık ki henüz pazara yansımadı. Vatandaşlarımız ve Sivil Toplum Kuruluşları yetkilileri ise fiyatların indirilmesini talep ediyor. Ancak Tüketiciyi Koruma Derneği Başkanı Aziz Koçal, yaptığı açıklamada fiyatlarda yaşanan artışın doların düşmesi sonrasında hala sabit kalmasının sebebini iki nedene bağlıyor.

💲 Yapılan zamların üretim maliyetini artırması, doğalgaz, su ve elektriğe yapılan zamlar neticesinde fiyatların yükselmesi

💲 Piyasa fiyatlarının yükseldiği bahanesi ile hala zamlara devam eden fırsatçılar

İlk maddede bahsettiğimiz durumun haklı gerekçeleri vardır. Mal ve hizmet üretiminde yapılan ithalattan dolayı fiyatlar artmış ve artışlar da zam olarak tüketiciye yansımış olabilir. Ancak ikinci maddenin tespiti halinde haksız kazanç elde etmek için zam yapanların tespit edilmesini talep ediyoruz. Tüketiciler de konu ile ilgili açıklamalarda bulunmaya devam ediyor. Çoğu esnafın yüzde 10 oranlarında indirime gittiği söyleniyor. Ancak dolar yüksek iken yapılan zam oranları yüzde 40- yüzde 50 seviyelerinde idi. Yapılan bu yüksek zamma indirim gelse ne olur gelmese ne olur? şeklinde açıklamalarda bulunan vatandaş eski fiyatlara dönülmesini istiyor.

Elektrik Düşerse Fiyatlarda Düşer

Fiyatların yükselmesi konusunda ne yazık ki bireysel olarak kimseyi suçla(ya)mıyoruz. Önlemin ise yetkililer tarafından alınması gerekiyor. Bu konuda uzmanlar vatandaşın uyanık olmasını ve fiyatlara dikkat ederek alışveriş yapmasını öneriyor. Dolar yüksekken fiyat artışları bir nebze olsun anlaşılabiliyordu. Ancak dolar düştü, fiyatlar düşmedi. Şu an itibari ile dolar 5,34 TL civarında. Bu noktada önlem alması gereken tarafından yetkililer olduğu söyleniyor. Akaryakıt, elektrik, doğalgaz ve su fiyatlarında da zamlar gözleniyor. Bu durumda mahalle bakkalını fiyatlara zam yaptı diye sorgulamak mantıksız olacaktır. Enerjideki girdi miktarı azaltılırsa bu fiyatlarda düşüş olarak doğrudan vatandaşın faturasına ve cebine yansıyacaktır. 

Bu nedenle elektrik, doğalgaz, su ve akaryakıt fiyatlarında indirime gidilmesi gerekmektedir. Örneğin geçen hafta İstanbul Büyükşehir Belediyesi‘ nin şebeke sularına yüzde 15 oranında indirim yapması bu tezi doğrular niteliktedir. Geçtiğimiz haftalarda Özel Tüketim Vergileri’ nin düzenlenmesi ile motorinde litre başına 29 kuruş indirim yapıldığı söylenmiştir. Ancak ÖTV’ de indirim yapılması sebebi ile ne yazık ki pompa fiyatlarında herhangi bir değişiklik olmamıştır.



Ancak 20 Kasım’ da yapılan düzenleme ile, benzin fiyatlarında indirime gidildiği duyuruldu. Benzinin litre fiyatı 19 kuruş indirime girdi. Motorinde ise indirim tutarı litre başına 22 kuruş oldu. Bu sayede benzin ile motorin arasındaki fark hemen hemen kapanmış oldu. Bu indirimlerin pompaya yansıması bekleniyor. Motorindeki ÖTV miktarı 5 kuruş, LPG’ de ise 20 kuruş olarak belirlendi. İstanbul’ da benzinin litre fiyatı 6,43 TL olurken, Ankara’ da 6,50 TL oldu. İstanbul’ da motorin fiyatı ise 6,42 olarak belirlendi. ÖTV indirimi sonrası araç fiyatlarını inceleyebilirsiniz.

Tabi elektrik konusunda da yapılan açıklamalar fiyatlarının düşmesinin muhtemel olabileceğini gösteriyor. İzmir Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı tarafından yapılan açıklama neticesinde konut ve sanayide kullanılan elektrik fiyatlarında indirime gidilmesi gerektiği vurgulandı.

elektrik-düşerse-fiyatlar-düşer

Elektrik düşerse fiyatlarda düşer.

Doğalgaz santrallerine ödeme o gündeki kur fiyatından gerçekleştiriliyordu. Tabi santral fiyatları da yükselince bu yükseliş elektrik fiyatlarına yansıyor. Belirli bir değerin üzerinde üretimi bulunan kişiler ödemeleri o günkü değer üzerinden yapıyor. Ancak dolaylı yollardan bu maliyet düşürülerek fiyatlarda indirim olabilir ve bu durum piyasaya yansıtılabilir. Ancak vatandaşa doğrudan zam yapan stokçular, temel gıda ürünlerinde zam yaparak bir rant elde etmeye çalışmaktadır. Doğalgazda ise hükumet tarafından yapılan indirimlerin oranları yüzde 8,8 civarında oldu. Ancak ne yazık ki yapılan bu indirimler henüz vatandaşın faturasına yansıtılmadı.

Yeni Taktik:Dolardan Etkileniyormuş Gibi Yapmak

Bilindiği üzere Haksız Ticari Uygulamalar adında bir yönetmelik var. Bu yönetmeliğe döviz kurunda yaşanan artış sonrası yeni bir tanım eklendi. “ALDATICI TİCARİ UYGULAMALAR” Üretime etki eden girdi maliyeti ve dolar kurunda yaşanan artış neticesinde dolarla işi olmadığı için aslında bu durumdan etkilenmeyen ancak etkileniyormuş gibi bukalemun kılığına giren fırsatçılar türedi. Yukarıda bahsettiğimiz gibi doğalgaz ve elektrik fiyatlarındaki artışın sebebi bu bunların dolar endeksli olması. Haksız kazançların önüne geçilebilmesi elektrik, doğalgaz gibi enerji kaynaklarının doğrudan olarak işletme giderlerini etkileyip etkilemediğinin tespit edilmesi ile mümkün olmaktadır.

Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, yaptığı açıklamalarda pek çok firmanın denetlendiğini ve haksız kazanç yapılanların tespit edildiğini açıklamıştı. Firmaların incelenmesi 2018- 2019 yılları içinde Reklam Kurulu tarafından yapılacak. Bu tespit sonrası kendilerine 6 binden 69 bin TL’ ye kadar para cezası verilecek. Ayrıca yine bakanlık tarafından Zabıta Amirliği’ ne yeni bir birim eklenmesi ile ilgili çalışma başlatıldı. Tüketici Hakları Zabıta Amirliği fiyatları denetleyecek.

zamdan-etkileniyormuş-gibi-yapmak

Fiyatlar cep yakıyor!

Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı tarafından yapılan açıklama da bazı gerçekleri ortaya koyar niteliktedir. Damacana su fiyatları üzerinden bile yapılan bir artış söz konusudur. Doğal kaynaktan çıkan suda herhangi bir maliyet artışı nasıl olabilir. Aynı damacanalar defalarca kullanılıyor. Peki bu durumda ham madde fiyatı arttı demek ne derece mantıklıdır? Ancak  su fiyatlarındaki artış oranları yüzde 70 seviyelerindedir.

Temennimiz temel ihtiyaç ürünlerinin fiyatlarının düşürülmesidir. Ülke genelinde ilk olarak elektrik, su, ve doğalgazda indirim yapılmalıdır. Yerli muzun bile 5 TL’ den 15 TL’ ye yükseldiği bir dönemde, özellikle yerli kelimesinin altını çiziyorum, doların arkasına saklanarak zam yapmak ne kadar mantıklıdır?

2019 Tahminleri

Grafikte 1 yıllık dolar durumu gözlenmektedir. Ağustos aylarında 7 TL’ yi bulan doların, bir süre yükselişte olduğunu ve daha sonra küçük oranlarla düşüş seyrinde olduğu görünüyor.

doların-seyri

Doların seyri

Dünyanın en önemli bankalarından bir tanesi olan Goldman Sachs 2019 yılı için dolar konusundaki tahminlerini açıkladı. Analistler doların yavaş yavaş düşeceğini söylüyor. FED’ in faiz oranlarını artırması, Amerika dışında bulunan ekonomik faaliyetlerin riskli olması durumunda ise yıl sonunda ve 2019 başında doların yükselmesi gibi bir ihtimal üzerinde de durulması yönünde açıklamalar var. Yani doların durumu tamamen ekonomik aktivitelere bağlıdır.

Tabi ülke genelinde elektrik, doğalgaz, su ve akaryakıt fiyatlarında düşük meydana gelir ve haksız zam yapanlar ellerini vicdanlarına koyarlarsa, fiyatların normal seviyelere gelebileceğini umuyoruz.



Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git