Memurlukta derece ve kademe nedir? 657 sayılı Devlet Memurları kanununda belirtilen ve memurların kıdemlerini ortaya koyan puanlama sistemine derece kademe adı verilmektedir. Her kamu kuruluşunun bir TMK adı verilen kuruluş kadroları mevcuttur. Bu kadrolarda görevli memurlar belirli kıdem yıllarına göre alınırlar ve devam ederler. Memurların hizmete başladıkları tarihlerde mezun oldukları okul ve daha önce memuriyet yapıp yapmadıklarına göre başlangıç dereceleri belirlenir. Genel itibariyle memurlar dokuzun biri olarak göreve başlarlar. Bu göstergenin yazılışı ise 9/1 olarak ifade edilir.

9 Dereceyi İfade Ederken Sağda Bulunan 1 Rakamı Kademeyi Göstermektedir!

Kademe Nasıl İlerler?

Örneğin 9/1’den göreve başlayan bir memurun derece kademesi şöyle ilerlemektedir.

• 9/1
• 9/2
• 9/3
• 8/1
• 8/2
• 8/3
• 7/1

Yukarıdaki örnekte de görüldüğü üzere sağ tarafta bulunan rakam, 3 rakamına doğru artış göstermektedir. Memurun kademesinin ilerleyebilmesi için 2 önemli şart vardır. Bunlar;

• Memurun bulunduğu kademede 1 yıl süre ile hizmet yapması gerekir.
• Memurun bir üst kademeye geçebilmesi için boş kadro olması gerekmektedir.

Eğer memur aday memur ise kadro alana kadar aday memurluk sona erene kadar kademesi ilerlemez.

Yirmi dört sene sonunda sekiz derece geçilir: 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3 ve 2… (2/3’e ulaşılır.)

• 3 sene sonunda 9/3
• 6 sene sonunda 8/3
• 9 sene sonunda 7/3
• 12 sene sonunda 6/3
• 15 sene sonunda 5/3
• 18 sene sonunda 4/3
• 21 sene sonunda 3/3
• 24 sene sonunda 2/3
• 28 sene sonunda 1/4
• Sonuçta aynı şartlarda 1’in 4’üne ulaşmak için 28 sene çalışmak gerekiyor.

Derece Kademe İlerlemesi İçin Nereye Başvurulur?

Memurun kademe ilerlemesi için herhangi bir makama başvurması gerekmez. Ancak memura kademe ilerlememesinin durdurulmasına ilişkin bir disiplin cezası verilirse, bu cezaya karşı kurumun bulunduğu bölgede ki yetkili idari mahkemeye dava açabilme hakları saklıdır. Örneğin memur 01/06/1995 tarihinde işe başlamış ise her yıl 01/06/…. tarihinde kademesi yükseltilir.

Dereceyi veya kademeyi yükselten faktörler şunlardır;

• Aynı kademede 1 aynı derecede 3 yıl kalmış olmak,
• 8 yıl cezasız görev yapmış olmak ile 1 kademe verilmesi,
• Olağanüstü kanunlar ile Devlet’in hak tanıması,
• Herhangi bir okulun lisans veya ön lisans programından mezun olmak.

Öğretmen derece kademe yönetmeliği hakkında detaylı bilgi almak için mevzuatı inceleyebilirsiniz.

8 Yıla Bir Kademe Ne Zaman Verilir?

Son 8 sene içerisinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara devlet tarafından verilen mükafat niteliğinde kademe ilerlemesine uygulamasıdır. Eğer memur bu sürede kesinleşmiş bir disiplin cezasına maruz kalmış ise takla kademesi alamaz ve bir üst kademeye terfi ettirilmez. Derece kademe tablosu üzerinden inceleme yapabilirsiniz. 8 yıla 1 kademe ilerlemesi 1 defa alınır.

Memurlar derece kademe ilerlemesi tablosu

Aşağıda yer alan memur derece kademe ilerlemesi tablosunda yıllara göre alınacak derece ve kademe ilerlemeleri yer almaktadır.

1.2. 3. derece memurlar kimlerdir? Bakalım.

Memurların Derecesi Nasıl Yükselir?

Derece soldaki rakamı ifade eder ve her derecede 3 kademe mevcuttur. Derecenin bir düşmesi (yükselme anlamı taşır) için her derecede 3 sene kalmak gerekmektedir. Yani 9/1 ile göreve başlayan memur önce 9/2 sonra ise 9/3 olacak ve daha sonra 8/1 olarak 1 derece düşecektir. Ancak devlet tarafından özel bir kanun veya yasal düzenleme ile memura ekstradan derece veya kademe yükselmesine ilişkin bir uygulama yapılırsa bu durum istisnadır.

Derece Kademe Hesaplama Yöntemi

Bu hesaplamayı yapabilmek için memurun göreve başladığı kadronun kaçıncı derecesinden göreve alındığını bilmesi gerekir ve yukarıda bulunan hesaplama cetvelinde yer aldığı gibi sol tarafa 6/1 – 8/2 gibi kıdem yazılarak sağ taraftan yıllar aşağıya doğru hesaplama yapılır. Hesaplama yapılırken şu kriterler önem taşımaktadır.

• İşe başladığınız tarih ve dereceniz,
• Bugünün tarihi ve hangi kademede olduğunuz,
• 2016 yılında daha önce yararlanmayan tüm memurlara 1 yan verildi. 2016’dan önce başladıysanız bu husus,
• Aday memurluk haricinde kalkınma öncelikli bir kurumda çalışıp çalışmadığınız,
• Lise öğreniminiz de hazırlık okuyup okumadığınız,
• Takla sicili (8 yıl disiplin cezası almama) aldınız mı?
• Vatani göreviniz hariç olmak üzere 657 Sayılı Kanun gereğince 1 yıla kadar verilebilen ücretsiz izin kullandınız mı?
• Aktif olarak çalıştığınız kurum haricinde daha önce ki yıllara ait memuriyetiniz var mı?
• Hangi okul mezunusunuz?

Memurlar internet sitesinde bulunan ve microsoft access ile hazırlanan memur derece kademe hesaplama programına bu adresten ulaşabilirsiniz. Hesaplama yaparken;

• GÖREVE BAŞLAMA: İlk göreve başlama tarihi
• TERFİ TARİHİ: Her yıl terfi edilen tarih
• BAŞLAMA DERCESİ – BAŞLAMA KADEMESİ: Unvan ve eğitim durumu nedeniyle ilk başlanılan derece ve kademe. Buraya Seçenek düğmelerini kullanarak değer girilebileceği gibi el ile yazılarak da değer girilebilir.
• EK KADEME: Kanun, sicil ve ödül nedeniyle alınan kademeler (Bir Derece için 3, bir kademe için 1 yıl kıdem düşünülmüştür.)
• Ceza nedeniyle indirilen kademeler yine buradan düşülecektir.
• Bu bölüme seçenek düğmelerini kullanarak değer girebileceğiniz gibi el ile de değer girebilirsiniz.

Bu 9 hususa göre hesaplama işlemi yapılabilmektedir. Eğer konu hakkında bilgi sahibi değilseniz bağlı bulunduğunuz kurumun personel işleri veyahut mutemetliğine başvuru yaparak doğru derece kademenizi görüntüleyebilirsiniz.

657 derece kademe tablosu

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında olan memurların, memurluk dereceleri tablosuna bakmaları ve buradan kendi bilgilerini görmeleri gereklidir. Öğrenim durumlarına göre halihazırda kullanılan derece kademe tablosu aşağıdaki gibidir.

• İlkokul mezunları, 15. derece ve 1. kademeden göreve başlar. En çok 7. dereceye kadar yükselebilir.
• Ortaokulu bitirenler, 14. derece ve 2. kademeden göreve başlar. En çok 5. dereceye kadar yükselebilir.
• Ortaokul denginde bulunan mesleki ve teknik okullardan mezun olanlar, 14. derece ve 3. kademede göreve başlar. En çok 4. dereceye kadar yükselebilir.
• Liseden mezun olanlar 13. derece ve 3. kademeden göreve başlar. En çok 3. dereceye kadar yükselebilir.
• İki yıllık üniversiteden mezunlar, 10. derece ve 2. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.
• Üç yıllık üniversiteden mezun olanlar, 10. derece ve 2. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.
• Dört yıllık üniversiteden mezun olanlar, 9. derece ve 1. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.
• Beş yıllık üniversiteden mezunlar, 9. derece ve 3. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.
• Altı yıllık üniversiteden mezun olanlar, 9. derece ve 2. kademeden göreve başlar. En çok 1. dereceye kadar yükselebilir.

Memur Kaç Yılda Bir Derece Alır?

Devlet memurları her yıl 1 tane kademe ilerlemesi almakta ve 3 yılın sonunda 1 derece ilerlemektedir. Bir üst kademeye geçebilmek için ya bulunduğunuz derecede 3 yıl çalışmalısınız ya da 1 yıl bulunduğunuz kademede çalıştıktan sonra üst kademedeki kadro boşluğundan yararlanarak geçiş yapmalısınız. Derece dik, kademe ise yandır. Derece ilerlemesi memurun görev yaptığı hizmet grubu içinde bir üst dereceye geçmesi olarak adlandırılır. Puanlama sistemindeki en son yani en üst kısımda yer alan 1/4 kademesidir. Bu gösterge de kişinin meslek hayatında 24 yılı tamamladığını göstermektedir. Memur derece kademe hesaplama robotu üzerinden siz de derece kademe hesaplaması yapabilirsiniz. Bunun için pek çok sitede hesaplama ve sorgulama için hesaplama yöntemi bulunmaktadır.

Derece Kademe İlerlemesi Maaş Farkı 2026 Yılı

Devlet memurları derece ve kademelerine göre maaş almaktadır. Memurun kademe ve derecesinin artması maaşının da artması demektir. Memurların dereceleri değişmeden sadece kademelerinin de ilerlemesi olabilir. Bu durumun sonucu olarak da maaşlarda artış yaşanmaktadır. Derece kademe ilerlemesi maaş farkı tutarından net bilgi vermek doğru olmamakla birlikte, memurun üst kademeye geçtiğinde alacağı maaşına ek olarak tazminat tutarında da artış olacağını söyleyebiliriz.

MEMURLUKTA KADEME VE DERECELER

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda memurlukta sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve kademeleri aşağıdaki gibidir:

Devlet memurluğunda çalışırken, maaşınızın ve kariyerinizin nasıl şekillendiğini merak etmek oldukça doğal. Ben de yıllardır kamu sektöründe çalışan biri olarak, derece ve kademe hesaplamasının hayatımızı nasıl etkilediğini bizzat yaşadım. Bu hesaplama, temel olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na dayanıyor ve eğitim durumunuz, hizmet süreniz gibi faktörlerle belirleniyor. Örneğin, lisans mezunu olarak göreve başladığınızda 9/1’den yola çıkıyorsunuz ve her yıl kademe atlayarak, belirli sürelerde derece yükselterek maaşınızda artış sağlıyorsunuz. Bu süreç, emeklilik haklarınızı da doğrudan etkiliyor. Eğer siz de bu konuda net bir fikir edinmek istiyorsanız, doğru yerdesiniz. Aşağıda adım adım açıklayacağım, ayrıca devletdestekli.com üzerinden pratik araçlarla kendi hesaplamanızı yapabilirsiniz.

Memur Derece Hesaplama Nasıl Yapılır? (2026 Güncel)

2026 yılı itibarıyla memur derece hesaplaması, göreve başlama tarihinizi ve eğitim durumunuzu temel alan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde yapılmaktadır. Hesaplama süreci, memuriyete giriş derecenizden itibaren her yıl bir kademe, her üç yılda bir ise bir derece ilerlemesi esasına dayanır.

Öncelikle eğitim seviyenize göre başlangıç noktanızı belirleyin:

• Lise mezunları: Genellikle 13. derecenin 3. kademesinden,
• Önlisans mezunları: 10. derecenin 2. kademesinden,
• Lisans mezunları: 9. derecenin 1. kademesinden göreve başlar.

Örnek Hesaplama: 2021 yılında lisans mezunu olarak 9/1 derecesiyle göreve başlayan bir devlet memuru, 2026 yılına gelindiğinde hizmet süresine bağlı olarak 7. derecenin 3. kademesine yükselmiş olur. Bu süreçte her yıl kademe atlanırken, her 3 yıllık başarılı hizmet süresi sonunda bir üst dereceye geçiş yapılır. Ancak unutulmamalıdır ki; derece yükselmesi için üst derecede boş kadro bulunması ve son kademede en az 1 yıl çalışma şartı aranmaktadır.

Hesaplama yaparken 2026 yılında geçerli olan disiplin cezası almamış olma (8 yıla 1 kademe uygulaması) veya teknik/sağlık hizmetleri gibi sınıflara özel ek derece haklarını da göz önünde bulundurmalısınız. 2026 Ocak ve Temmuz zamları sonrasında derece/kademe artışları, ek gösterge rakamlarını doğrudan etkilediği için maaşınızda 4.500 TL ile 6.000 TL arasında belirgin farklar oluşturacaktır. Detaylı tablo ve mevzuat takibi için 657 sayılı Kanun hükümlerini inceleyebilirsiniz.

Memur derece kademe maaş farkı TABLOSU 2026

2026 yılı için memur maaşlarında derece ve kademe farkları, %18,60’lık Ocak zammı ve Temmuz ayındaki %7’lik toplu sözleşme artışıyla yeniden şekillendi. Her kademe ilerlemesinde yaklaşık 250-450 TL arasında bir artış gözlemlenirken, derece yükselmeleri tazminat oranları nedeniyle daha yüksek farklar yaratmaktadır. Aşağıda, 2026 yılı için güncel unvan bazlı örnek tablo yer almaktadır.

*Temmuz maaşlarına yalnızca %7 toplu sözleşme zammı eklenmiştir; Haziran ayı sonunda netleşecek enflasyon farkı bu rakamları yukarı yönlü güncelleyebilir.

Kaynakça ve Resmi Veriler

• T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı – Kamu Personeli Verileri
• T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı – Mali ve Sosyal Haklar Genelgeleri
• T.C. Resmî Gazete – 7. Dönem Toplu Sözleşme Kararları
• TÜİK – Tüketici Fiyat Endeksi ve Enflasyon Verileri
• 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu – Derece ve Kademe Esasları

Yazar: Kadir DUMAN
Son Güncelleme: 12 Nisan 2026

Memur Derece ve Kademe Hesaplama Rehberi: Maaş ve Emeklilik Hakları

Devlet memurları için kariyer basamaklarını ifade eden derece ve kademe sistemi, sadece birer rakamdan ibaret değildir. Memurun göreve başladığı eğitim durumundan tutun da çalıştığı bölgeye, aldığı disiplin notuna ve hatta yaptığı askerliğe kadar pek çok değişken bu sistemi etkiler.

Kendi geliştirdiğimiz Memur Derece Kademe Hesaplama Robotu ile hesaplama yaparken, sistemin arka planındaki kritik detayları bilmek hak kaybı yaşamanızı önler. İşte memurların en çok merak ettiği ve sistemde eksik kalan o detaylar:

Derece ve Kademe Maaşınızı Nasıl Değiştirir?

Memur maaşlarında “kademe” ilerlemesi her yıl gerçekleşir ve kıdem aylığı üzerinden küçük artışlar sağlar. Ancak asıl fark derece yükselmesinde ortaya çıkar.

• Gösterge Farkı: Her derece geçişinde “aylık gösterge” ve “ek gösterge” rakamları artar.
• Özel Hizmet Tazminatı: Özellikle 1, 2, 3 ve 4. derecelere ulaşıldığında, tazminat oranları ciddi oranda yükselir. Bu da maaşınızda kademe ilerlemesine göre çok daha hissedilir bir artış yaratır.

Derece ve Kademeyi Hızlandıran “Gizli” Avantajlar

Birçok memur, sadece 3 yılda bir derece alacağını düşünür; ancak süreci hızlandıran özel durumlar vardır:

1. Eğitim Durumu Farkı: Lisede hazırlık okuyanlar göreve 1 kademe ileriden başlar. Yüksek lisans bitiren memura 1 kademe, doktora bitirene ise doğrudan 1 derece (3 kademe) ilave edilir.
2. 8 Yıla 1 Kademe: 657 sayılı Kanun gereği, son 8 yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara ödül olarak +1 kademe verilir.
3. Kalkınmada Öncelikli Yöreler: Doğu ve Güneydoğu gibi bölgelerde çalışan memurlar, çalıştıkları her 2 yıl için ekstra 1 kademe alma hakkına sahiptir.
4. Askerlik Borçlanması: Memuriyet öncesi yapılan askerlik, borçlanılması durumunda derece ve kademe ilerlemesine sayılır.

Emeklilikte 1 Derecenin Hayati Önemi

Emeklilik hayali kuran bir memur için en kritik rakam 3600 Ek Gösterge ve 1. Derecedir. Derece yükselmesi çalışırken maaşı %10-15 etkilerken, emekli ikramiyesini ve emekli maaşını doğrudan %30 ila %50 arasında değiştirebilir. Özellikle 1. dereceye (1/4) ulaşmış bir memur, yeşil pasaport hakkı kazandığı gibi en üst limitten emekli aylığına hak kazanır.

Yeşil Pasaport ve Kariyer Hakları

Derece ilerlemesinin sadece maddi değil, sosyal avantajları da bulunur:

• Yeşil Pasaport: Memuriyet derecesi 3, 2 veya 1 olan memurlar ve aileleri Hususi Damgalı Pasaport alabilir.
• Görevde Yükselme: Müdürlük, daire başkanlığı veya uzmanlık gibi sınavlı ya da sınavsız atamalarda kanun genellikle “en az 4. derecede bulunma” şartı arar.

Sıkça Sorulan Sorular 2

Yıllık izinler dereceyi etkiler mi? Hayır, yıllık ve mazeret izinleri derece/kademe ilerlemesini durdurmaz. Ancak aylıksız (ücretsiz) izinler bu süreyi durdurur.

Hazırlık sınıfı kademesi nasıl alınır? Lisede hazırlık okuduğunuza dair diplomayı kurumunuza ibraz etmeniz yeterlidir; sistem otomatik olarak işleyecektir.

Robotunuz ne kadar doğru sonuç veriyor? Hazırladığımız robot, güncel memur katsayıları ve 657 sayılı kanun maddeleri baz alınarak tasarlanmıştır. Ancak her zaman resmi bordronuzdaki veriler esastır.

Bu içerik, devletdestekli.com ziyaretçilerinin haklarını doğru takip edebilmesi için hazırlanmıştır.

Son güncelleme 19/04/2026