Devlete Elektrik Satmak 2026 Lisanssız Üretim Şartları

Elektriği kim kime satıyor?

Lisanssız üretim yapan kişi, tesisinin ürettiği elektriği önce kendi tüketiminde kullanır. Üretim ile tüketim arasındaki fark mahsuplaştırılır. Tüketimden artan kısma ihtiyaç fazlası enerji denir ve bu enerjiyi görevli tedarik şirketi satın alır. Satın alma devletin kendisi tarafından değil, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) yönetmeliğinde belirlenen düzen içinde bu şirket tarafından yapılır.

Lisanssız üreticiler bu üretimleri için ikili anlaşma yapamaz ve organize toptan satış piyasalarında satış yapamaz. Yani elektriği istediğiniz alıcıya, istediğiniz fiyata satmak bu düzende mümkün değil.

Satış fiyatı nasıl belirleniyor?

Yönetmelik, ihtiyaç fazlası enerjinin satın alma süresini 10 yıl olarak belirliyor. 12 Mayıs 2019'dan önce bağlantı hakkı kazanan yenilenebilir enerji tesislerinin fazla enerjisi 10 yıl boyunca YEKDEM kapsamında alınıyor. 12 Mayıs 2019'dan sonra bağlantı hakkı kazanan tesislerde de mahsuplaşma sonrası ihtiyaç fazlası enerji 10 yıl süreyle satın alınıyor. Yenilenebilir olmayan kaynaklarda alım, Yenilenebilir Enerji Kanunu'ndaki fiyat cetvelinin en düşük fiyatı üzerinden yapılıyor.

Fiyatın tutarı mevzuatta, yani 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kanunu'ndaki fiyat cetvelinde ve ilgili Cumhurbaşkanı kararlarında belirleniyor. Bu yazıda bir TL ya da dolar rakamı yazmıyoruz, çünkü tutarlar kaynak türüne ve tesisin tarihine göre değişiyor ve güncel metni mevzuat.gov.tr üzerinden okumak gerekiyor. Tesisinizin hangi düzenlemeye bağlı olduğunu bağlantı anlaşmanızdan ve dağıtım şirketinizden öğrenebilirsiniz.

Ne kadarına kadar satılabiliyor?

12 Mayıs 2019'dan sonraki başvurularda ilişkili tüketim tesislerinin yıllık üretimi, tüketimlerinin iki katını geçemiyor. Sınır şu şekilde belirleniyor:

• Bir önceki takvim yılındaki mahsuplaşma öncesi toplam tüketimin iki katı,
• önceki yıl tüketim yoksa, aylık ortalamanın yıllık karşılığının iki katı,
• cari yılda tüketim önceki yılın üzerine çıkarsa, cari yıl tüketiminin iki katı.

Sınırın üzerindeki enerji YEKDEM'e bedelsiz katkı sayılıyor, yani bunun için ödeme yapılmıyor. Bu sınır mesken (konut) abone grubundaki tüketim tesisleri için uygulanmıyor. 12 Mayıs 2019'dan sonra bağlantı hakkı kazananlarda ayrıca mekanik kurulu güç, rüzgâr hariç, elektriksel kurulu gücün iki katını geçemiyor.

Saatlik mahsuplaşma ne değiştirdi?

Nisan 2026 değişikliğiyle mahsuplaşma saatlik yapılıyor ve piyasa işletmecisi tarafından yürütülüyor. Üretim ve tüketim saat saat karşılaştırılıyor, sonuç piyasa işletmecisine ve görevli tedarik şirketine bildiriliyor. Yönetmelik, bu altyapının 1 Mayıs 2026'ya kadar kurulmasını, o tarihe kadar mahsuplaşmanın aylık yapılmasını öngörüyordu. Saatlik ölçümde gündüz üretip akşam tüketenlerin hesabı, aylık toplamdan farklı çıkabilir. Bu nedenle üretim ve tüketim saatlerinizin ne kadar örtüştüğü, getirinizi etkileyebilir.

Ödeme ne zaman yapılıyor?

Yönetmeliğe göre ödemeler, takvim ayını izleyen ayın en geç 5. iş gününde yapılıyor. Ödeme hesabınıza yatmıyorsa önce sayacınızın okunup okunmadığını ve ilişkilendirme bilgilerinizin doğru olup olmadığını dağıtım şirketinizden kontrol edin.

Kurulum için dikkat edilecek şartlar

• Ekipman yaşı. Türbin, jeneratör, panel, invertör ve batarya gibi ana ekipmanların son 5 yıl içinde üretilmiş olması gerekiyor (bazı tesis türleri bu şarttan muaf).
• Kabul süresi. Bağlantı anlaşmasından itibaren dağıtım trafosu kullanan tesislerde 1 yıl, trafo kullanmayan hidrolik tesislerde 3 yıl, trafo kullanmayan diğer kaynaklarda 2 yıl içinde kabul tamamlanmalı. Süre dolarsa kapasite hükümsüz kalıyor.
• Bağlantı. Tesisler kural olarak dağıtım sistemine bağlanıyor. 10 MW ve üzerinde trafo merkezine doğrudan bağlantı yapılabiliyor.
• Depolama. Tesisin elektriksel gücü kadar depolama ünitesi kurulabiliyor, ancak depodan şebekeye verilen enerji için ödeme yapılmıyor.
• Kabulsüz işletme. Kabul yapılmadan işletmeye alınan tesis şebekeden ayrılıyor, 60 gün içinde sökülüyor ve ilgili kişiler 3 yıl başvuru yapamıyor.

Hangi durumlarda ödeme yapılmıyor?

Aşağıdaki durumlarda enerji YEKDEM'e bedelsiz katkı sayılıyor ve ödeme yapılmıyor:

• İlişkili tüketim tesisinde hiç tüketim olmaması (mücbir sebepler hariç),
• kabul tarihinde tüketim tesisinin enerji tüketmemesi,
• kaçak tüketim tespit edilmesi (ilgili ay ve takip eden altı fatura dönemi için orantılı),
• iki kat üretim sınırının aşılan kısmı.

Elektrik faturanız için devlet desteği arıyorsanız elektrik tüketim desteği rehberine bakın. O destek üretici için değil, düzenli yardım alan haneler içindir.

Okurların en çok sorduğu sorular

Ev çatısına güneş paneli kurup elektrik satabilir miyim?

Evet, lisanssız üretim kapsamında tüketimden artan elektrik satılabiliyor. Bağlantı, kabul ve ilişkilendirme şartlarını karşılamanız ve dağıtım şirketinize başvurmanız gerekiyor.

Elektriği komşuma ya da başka bir şirkete satabilir miyim?

Hayır. Lisanssız üreticiler ikili anlaşma yapamıyor, fazla enerji yalnızca görevli tedarik şirketine veriliyor.

Yaptığım üretim için her zaman ödeme alır mıyım?

Hayır. İki kat üretim sınırını aşan kısım ve tüketimin hiç olmadığı durumlar gibi hâllerde enerji bedelsiz katkı sayılıyor. Kendi durumunuz için bağlantı tarihinizi ve ilişkili tüketiminizi dağıtım şirketinizle birlikte değerlendirin.