Dekara Kaç Kg Gübre Atılır? Miktar Maliyet

Güncel gübre fiyatları 1 kg besin maddesinin fiyatı

Fiyatlar Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin (TZOB) 1 Ekim 2026'da açıkladığı Eylül ayı Türkiye ortalamalarıdır. Kooperatif ya da bayi fiyatınız farklı olabilir; kendi fiyatınızı aşağıdaki araca yazarak hesabı kendinize uyarlayabilirsiniz. Tam fiyat listesi ve bir yıllık değişim için gübre fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu tablodan üç sonuç çıkıyor. Birincisi, çuval fiyatı en yüksek olan üre azotu en ucuza veriyor; amonyum nitratta azot yaklaşık yüzde 40, amonyum sülfatta yaklaşık yüzde 45 pahalı. İkincisi, fosforu DAP'tan almak 20.20.0'dan yaklaşık yüzde 14 ucuz; fosfora ihtiyaç duyan ve potasyuma ihtiyacı olmayan bir tarlada kompoze fazladan potasyum parası ödetebilir. Üçüncüsü, gübre pahalı olduğu kadar ürünle karşılaştırıldığında da bakılmalı: 1 ton üre, TMO'nun 2026 ekmeklik buğday fiyatıyla (16.500 TL/ton) yaklaşık 1,8 ton buğday; 1 kg azot yaklaşık 3,8 kg buğdaya denk geliyor. DAP'ta bu oran 2,9 ton buğdaya çıkıyor.

Hesap yöntemi: üre %46 azot içerdiği için 1 kg azot 29.158 / (1.000 × 0,46) = 63,4 TL. DAP'ın içindeki %18 azotun değeri üre fiyatıyla hesaplanıp ton fiyatından düşülür, kalan %46 fosfora bölünür.

Dekara kaç kg gübre atılır?

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın gübre tavsiye çizelgeleri azotu, fosforu ve potasyumu saf madde olarak veriyor: yani "dekara 8 kg azot" demek 8 kg gübre değil, 8 kg saf azot demektir. Bunu gübre kilosuna çevirmek için çizelge katsayıları şunlar: üre için 2,2 ile, DAP'taki fosfor için 2,2 ile, amonyum nitrat %33 için 3,0 ile, amonyum sülfat için 5,0 ile çarpılır.

Tavsiye üç şeye bağlı. Azot toprağın organik madde yüzdesine göre değişir: organik maddesi az toprağa daha çok azot gerekir. Fosfor Olsen yöntemiyle ölçülen fosfor düzeyine göre belirlenir: ölçüm yükseldikçe önerilen miktar düşer. Potasyum toprağın potasyum düzeyine bağlıdır ve düzey yeterliyse tavsiye çıkmaz. Üçü de ancak toprak analiziyle bilinir; aşağıdaki tablo analiz sonucunuz yoksa bir yön göstersin diye Orta Anadolu çizelgesinin orta değerleri (organik madde yüzde 1,1 ile 2,0; Olsen fosfor 3,1 ile 4,0) ile hazırlandı.

Tablodaki hesapta fosfor DAP'tan, azotun geri kalanı üreden karşılandı. DAP'ın içindeki azot (kilosunda 0,18 kg) üre miktarından düşüldü. Fiyatlar Eylül 2026 TZOB ortalaması (üre 29.158, DAP 48.356 TL/ton). Baklagillerde (nohut, mercimek) Bakanlık azotu gübreyle vermek yerine tohumun Rhizobium bakterisiyle aşılanmasını öneriyor; bu yüzden üre sıfır alındı. Nohutta ekim öncesi 2 ile 4 kg azot ve 6 ile 8 kg fosfor öneren başka bir Bakanlık bülteni de var; kendi tarlanız için analiz sonucuna bakın.

Toprak analizi yaptırmanın parası

Analiz yoksa Bakanlığın hububat kitabı buğday için dekara 12 kg azot ve 6 kg fosfor öneriyor; bu 13 kg DAP ile yaklaşık 20 kg üre yapar ve Eylül 2026 fiyatıyla dekarda yaklaşık 1.210 TL tutar. Orta Anadolu'da kuru tarım yapan ve organik maddesi yüzde 1,1 ile 2,0 arasında çıkan bir tarla için analizli tavsiye 8 kg azottur ve maliyet yaklaşık 1.000 TL'ye iner. Dekarda yaklaşık 210 TL, 200 dekarlık bir tarlada yaklaşık 42.000 TL fark eder. Sonuç her tarlada böyle çıkmaz: analiz fosforun zaten yüksek olduğunu gösterirse tavsiye daha da düşer, düşük çıkarsa artar. Analiz yaptırmak, tahmin yerine rakamla karar vermek demektir.

Dekar başına gübre maliyeti nasıl hesaplanır?

1. Saf besin ihtiyacını bulun. Toprak analiz raporunda ya da yukarıdaki tabloda dekar başına kg N ve kg P2O5.
2. Fosforu önce karşılayın. Fosfor kg × 2,2 = dekar başına DAP kg. DAP'ın içindeki azot: DAP kg × 0,18.
3. Kalan azotu üreyle karşılayın. (Azot ihtiyacı − DAP'taki azot) × 2,2 = dekar başına üre kg.
4. Kiloyu paraya çevirin. DAP kg × (DAP ton fiyatı / 1.000) + üre kg × (üre ton fiyatı / 1.000).
5. Alanla çarpın ve çuvala yuvarlayın. 50 kg'lık çuval sayısını yukarı yuvarlayın.

Örnek: kuru tarım buğdayı, 100 dekar. Fosfor 6 kg → DAP 6 × 2,2 = 13,2 kg; DAP'taki azot 13,2 × 0,18 = 2,4 kg; kalan azot 8 − 2,4 = 5,6 kg → üre 5,6 × 2,2 = 12,4 kg. Maliyet: 13,2 × 48,356 + 12,4 × 29,158 = 638 + 361 = yaklaşık 999 TL/dekar, 100 dekarda yaklaşık 99.900 TL. Bunun için 100 dekarda 1.320 kg DAP (27 çuval) ve 1.240 kg üre (25 çuval) gerekir.

Dekara gübre maliyeti hesaplama aracı

Ürünü seçin; Bakanlık tavsiyesindeki saf azot ve fosfor miktarı kutulara dolar (kendi analiz sonucunuzu yazarak değiştirebilirsiniz). Kendi üre ve DAP fiyatınızı, alanı girince dekar başına ve toplam maliyet çıkar.

Gübre maliyeti gelirin yüzde kaçı?

Kuru tarımda gübre kalemi karşılaştırma için iyi bir ölçü. Aynı fiyatlarla (TMO buğday 16,5 TL/kg, arpa 12,75 TL/kg; TÜİK nohut üretici fiyatı 36,92 TL/kg) ve Türkiye ortalaması verimle (buğday 296, arpa 249, nohut 125 kg/da; ayrıntı için kıraç tarlaya ne ekilir yazımıza bakın):

Gübre, arpada gelirin dörtte birinden fazlasını yiyor. Fiyat farkı küçük olduğu için arpada gereğinden fazla gübre atmak, buğdaya ya da nohuda göre daha çabuk zarara dönüyor. Buğdayın tam maliyet dökümü için 1 dönüm buğday ekim maliyeti yazımıza bakabilirsiniz.

Gübre fiyatları düşecek mi ne zaman almalı?

Kısa vadeli fiyat tahmini yapmıyorum; çünkü Türkiye'deki gübre fiyatları döviz, doğalgaz ve dünya piyasasının birleşiminden oluşuyor ve güvenilir bir tahmin yok. Elimizdeki resmî veri geçmişi gösteriyor: TZOB'a göre Eylül 2026'da Ağustos'a göre DAP yüzde 9,9, üre yüzde 6,7, 20.20.0 yüzde 6,6, amonyum nitrat yüzde 6,3 arttı. Son bir yılda ise amonyum nitrat yüzde 69,2, amonyum sülfat yüzde 55,6, 20.20.0 yüzde 38,6, DAP yüzde 35,9 ve üre yüzde 13,7 yükseldi. Mazot aynı dönemde yıllık yüzde 70,7 arttı (litresi 94,6 TL).

Alım kararı için pratik bilgiler: TZOB fiyatları her ayın başında bir önceki ay için açıklıyor, yani sonraki rapor Kasım başında Ekim fiyatlarını gösterecek. Kooperatiflerin kampanya ve vade koşulları değişiyor; Tarım Kredi duyurularını ve kampanyalarını kooperatifinizden ya da kurumun sitesinden takip edin. Ekimde taban gübresi (DAP) gerekiyorsa tarlayı hazırlarken planlı alın; üst gübre (üre) için ilkbahara kadar vaktiniz var, fiyatı o zaman yeniden kontrol edebilirsiniz.

Gübre maliyetini düşürmenin yolları

• Toprak analizi yaptırın. Bakanlık çizelgeleri analiz sonucuna göre hazırlanmış; analizsiz tavsiye genel ve yukarıdadır. Analiz herhangi bir toprak analiz laboratuvarında yapılır; numuneyi usulüne uygun alın.
• Azotu ürenin birim fiyatıyla karşılaştırın. Amonyum nitrat ve amonyum sülfat azotu daha pahalı verir; özel bir gerekçeniz (kükürt ihtiyacı, toprak) yoksa üre ucuzdur.
• Azotu bölün. Bakanlığın hububat kitabı azotun yarısını ekimle, yarısını kardeşlenme döneminde üst gübre olarak vermeyi, fosforun tamamını ekimle vermeyi öneriyor.
• Baklagilde aşılama. Nohut ve mercimekte tohumu Rhizobium bakterisiyle aşılamak azotlu gübre ihtiyacını karşılar; Bakanlık bülteni ilk kez nohut ekilecek tarlada aşılamayla verimin yüzde 17 ile 58 arttığını yazıyor.
• Ekim nöbetine girin. Nohut sonraki bitkiye az miktarda azot bırakır; buğday-nohut nöbeti gübre planınızı etkiler.
• Destekleri hesaba katın. Temel destek, mazot ve gübre maliyetlerine destek olmak üzere dekar başına ödeniyor (2026 üretim yılında buğdayda dekar başına 477,10 TL). Ayrıntılar için temel destek rehberimize, kendi tarlanız için toplam destek için bitkisel üretim desteği hesaplama sayfasına bakın.

Sık sorulan sorular

1 dekara kaç kg gübre atılır?

Ürüne ve toprağa göre değişir. Kuru tarım buğdayında Orta Anadolu tavsiyesi dekara 8 kg saf azot ve 6 kg saf fosfor; bu yaklaşık 13 kg DAP ve 12 kg üre eder. Sulu mısırda dekara yaklaşık 20 kg DAP ve 27 kg üre gerekir. Kesin miktarı toprak analizi belirler.

Buğdaya dekara kaç kg DAP üre atılır?

Analiz yoksa Bakanlığın hububat kitabı dekara 13 kg DAP'ı ekimle birlikte, toprak pH'ına göre 20 ile 30 kg azotlu gübreyi öneriyor; azotun yarısı ekimde, yarısı kardeşlenme döneminde verilir.

1 dönüm gübre maliyeti kaç TL?

Kuru tarım buğdayında Eylül 2026 fiyatlarıyla yaklaşık 1.000 TL, sulu buğdayda yaklaşık 1.530 TL, sulu mısırda yaklaşık 1.750 TL, nohutta yaklaşık 430 TL. Rakamlar Orta Anadolu çizelgesinin orta değerleriyle hesaplandı; kendi analizinizle değişir.

Üre 50 kg kaç TL DAP 50 kg kaç TL?

TZOB'un Eylül 2026 Türkiye ortalamasına göre üre 50 kg 1.457,90 TL, DAP 50 kg 2.417,80 TL. Kooperatif ve bayi fiyatı bölgeye ve kampanyaya göre farklı olabilir.

Gübre hesaplama nasıl yapılır?

Saf besin ihtiyacını (kg N, kg P2O5) bulun, gübre cinsinin katsayısıyla çarpın (üre için 2,2; DAP için 2,2; amonyum nitrat %33 için 3,0; amonyum sülfat için 5,0), kilogramı ton fiyatıyla çarpıp 1.000'e bölün. Yukarıdaki araç bunu sizin yerinize yapıyor.

Gübre fiyatları düşecek mi?

Güvenilir bir kısa vadeli tahmin yok. Eylül 2026'da gübre fiyatları Ağustos'a göre yüzde 1,4 ile 9,9 arttı. Her ayın başında TZOB'un açıkladığı girdi fiyatlarını takip edin.

Toprak analizi yaptırmak gerekli mi?

Bakanlığın gübre tavsiye çizelgeleri analiz sonucuna göre hazırlanmıştır; analiz yoksa genel tavsiye kullanılır ve bu çoğu zaman gerekenden fazla gübre demektir. Analiz sonucuyla dekar başına yüzlerce lira fark çıkabilir.