Miras Kalan Hisseli Tarlaya ÇKS Yapılır mı? (Taahhütname Formülü)

Hisseli tarlada ÇKS için belge sırası: kira sözleşmesi EK-4, muvafakatname EK-7, taahhütname EK-5

Kısaca: Evet, yapılır. Hissedarların kira sözleşmesi ya da muvafakatname vermediği durumda Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliği, EK-5'te yer alan taahhütname ile başvurmanıza izin verir. Miras kalıp tapuda mirasçılar adına intikali yapılmamış tarlada ise taahhütname ile başvurmak esastır.

Tarlayı ekiyorsunuz ama tapuda hâlâ murisin adı yazıyor ya da kardeşlerinizle hisseli. Bu durumda ÇKS kaydı için sırayla üç belgeye bakılır. Genel başvuru adımları için ÇKS başvurusu nasıl yapılır rehberimiz var; burada yalnızca hisseli ve mirasçılı tarlaya bakıyoruz.

Hisseli tarlada hangi belge istenir?

Yönetmeliğin 7. maddesi sıralamayı belirler. Önce kira sözleşmesi aranır; olmazsa muvafakatname, o da olmazsa taahhütname.

Durumİstenen belge
Kendi hissenizin payı belliTapu kaydı (TAKBİS'ten doğrulanır)
Hissesi olduğunuz tarlayı diğer hissedarların paylarıyla birlikte işliyorsunuzHissedarlarla yapılmış kira sözleşmesi (EK-4); yoksa muvafakatname (EK-7); o da mümkün değilse taahhütname (EK-5)
Hissesi olmadığınız tarlayı hissedarlardan kiraladınızKira sözleşmesi (EK-4); yoksa taahhütname (EK-5)
Miras kalmış, hisse oranları belli değilTüm hissedarlarla kira sözleşmesi (EK-4), yoksa muvafakatname (EK-7), o da olmazsa taahhütname (EK-5)
Murisin adına kayıtlı, mirasçılar adına intikali yapılmamışTaahhütname (EK-5)

İntikali yapılmamış tarla

Yönetmelik bu arazileri şöyle tanımlar: tapu sicilinde kayıtlı malikin ölümü halinde miras hakkı, veraset belgesindeki mirasçılar adına tescil edilmemiş arazi. Murisin üzerindeki bu tarlanın belirlenen bölümünü kullanıyorsanız EK-5'teki taahhütname ile başvurmanız esastır. Yani tapu devri bitmeden ÇKS kaydı açılabilir.

Taahhütname nasıl verilir?

Kira sözleşmesi, muvafakatname ve taahhütname muhtar ve aza huzurunda imzalanır ve muhtar tarafından onaylanır. Taahhütnameyle başvurduğunuz tarlanın tüm hissedar alanlarını beyan ediyorsanız taahhütnamedeki ilgili bölüm işaretlenir ve hissedar bilgileri yazılmaz.

Ne zaman başvurulur?

Bir üretim yılının ÇKS başvuruları önceki yılın 1 Eylül tarihinde başlar, 31 Aralık'ta sona erer. 31 Aralık'tan sonra edindiğiniz ya da kiraladığınız tarım arazileri için başvurular üretim yılının 30 Haziran tarihine kadar alınır; bu tarihten sonra yeni arazi kaydı yapılmaz. Taahhütnameyi hazırlamak için muhtarla vakit bulmanız gerektiğinden başvuruyu son güne bırakmamak işinizi kolaylaştırır.

Askıya çıkarma ve itiraz

Taahhütnameye konu arazilerin ÇKS kayıtları her üretim yılının 15 ile 30 Temmuz tarihleri arasında 15 gün süreyle il/ilçe müdürlüklerinde ve muhtarlıklarda askıya çıkarılır. Hissedarlar ve mirasçılar bu sürede itiraz edebilir. İtirazlar il/ilçe tahkim komisyonunda karara bağlanır. Askı süresinde itiraz gelmezse kayıtlar doğru kabul edilir; hissedar ve mirasçılar dışındaki kişilerin sonradan yapacağı itirazlar dikkate alınmaz.

Bir hissedar ya da mirasçı itiraz ederse itiraz edilen hisseye düşen alan için kayıt, taahhütname süresinin sonuna kadar sonlandırılır. İntikali yapılmamış tarlada mirasçı itiraz ederse mirasçılık belgesi istenir. Mirasçılık belgesini sulh mahkemesi ya da noterlik verir.

ÇKS kaydı mülkiyet vermez

Yönetmeliğin 18. maddesine göre ÇKS kayıtları mülkiyet tespitinde esas alınmaz ve mülkiyet hakkı doğurmaz. Kayıt yalnızca tarımsal faaliyeti gösterir. Kayıt açıldıktan sonra bitkisel üretim destekleri için temel destek ve mazot gübre desteği tutarlarına bakabilirsiniz.

Uzman Görüşü

Miras kalan tarlalarda sorun çoğu zaman belgeden değil, aile içindeki konuşulmamış kullanım düzeninden çıkıyor. Yıllardır tarlayı kim ekiyorsa o kişi sessizce işlemeye devam ediyor, kardeşler de karışmıyor. Hukuken bu düzeni kâğıda dökmek en sağlam yol. Mümkünse hissedarlarla yazılı bir kullanım anlaşması yapmak, anlaşma olmuyorsa taahhütname yoluna gitmek gerekiyor. Taahhütname verirken ailedeki diğer paydaşları bilgilendirmek, askı döneminde sürpriz itirazı büyük ölçüde önlüyor. İntikal işlemini de ayrıca ilerletmek, ileride hem tarla hem destek açısından işleri kolaylaştırıyor. Her dosyanın durumu farklı olduğu için belgeleri imzalamadan önce okumanızı öneririm.

Sahadan Görüş

Tarım ve Hayvancılık İşletmecisi Sefa AkkayaÇiftçi / Tarım ve Hayvancılık İşletmecisi

Bizim köylerde tarla çoğu zaman baba adına duruyor, ama işleyen bir ya da iki kardeş oluyor. Kayıt zamanı geldiğinde herkes bir araya gelemiyor, biri şehirde, biri yurt dışında. Böyle olunca insanlar önce vazgeçmeyi düşünüyor. Oysa muhtarla birlikte gidip taahhütname yolunu öğrenince iş çözülüyor. Benim gözlemim şu: tarlayı ekenin kaydı açık tutması ve diğer kardeşlere durumu önceden söylemesi, sonradan çıkacak küskünlüğün önüne geçiyor. Temmuzdaki askı ilanını da kaçırmamak gerekiyor, çünkü herkes o dönemde kayıtlara bakıyor.

Saha katkısı: Tarım ve Hayvancılık İşletmecisi Sefa Akkaya (Çiftçi / Tarım ve Hayvancılık İşletmecisi)

Kaynaklar

Sorular ve cevaplar

Soru sorun

Sorular incelenir; yalnızca cevaplananlar yayınlanır. Bağlantı içeren sorular kabul edilmez.

İlgili içerikler