Esnaf Kredisinde Eş Rızası Aranır mı? (TBK 584)

Hayır, aranmaz. Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (TESKOMB) aracılığıyla kullandırılan Hazine destekli Halkbank kredilerinde ve esnafın mesleki işletme kredilerinde eş rızası (eş muvafakatnamesi) aranması yasal olarak zorunlu değildir.

Esnafın ticari hayatını doğrudan etkileyen bu yasal istisnanın kanuni dayanağı ve uygulama detayları şunlardır:

1. Türk Borçlar Kanunu Madde 584 İstisnası

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 584. maddesi genel olarak evli kişilerin vereceği kefaletlerde diğer eşin mahkemece verilmiş ayrılık kararı veya yasal ayrılık hakkı olmadıkça yazılı rızasını şart koşar.

Ancak esnafın kredi erişiminin kilitlenmemesi amacıyla 28 Mart 2013 tarihli 6455 sayılı Kanun ile TBK 584. maddesine açık bir istisna fıkrası eklenmiştir:

• "Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde eşin rızası aranmaz."
• Aynı şekilde ticaret siciline veya esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı işletmelerin yöneticileri ve ortakları tarafından mesleki faaliyetleriyle ilgili verilecek kefaletlerde de eş rızası zorunluluğu kaldırılmıştır.

2. Asıl Borçlu İçin Durum Nedir?

Krediyi bizzat çeken esnaf asıl borçlu sıfatındadır. Borçlar Kanunu'ndaki eş rızası kuralı zaten kefalet sözleşmeleri için geçerlidir; borcun asıl sahibi olan kişinin tek başına attığı imza kredi sözleşmesini bağlayıcı kılar.

Dolayısıyla esnafın kendisi kredi çekerken eşinin kooperatife gelmesine ya da noterden muvafakatname vermesine gerek yoktur.

3. Krediye Kefil Olan Kişi İçin Eş Rızası Aranır mı?

Krediye kefil olacak kişi açısından durum ikiye ayrılır:

• Kefil Esnaf İse: Kefil olacak kişi de vergi levhalı bir esnafsa ve mesleki dayanışma kapsamında kefil oluyorsa TBK 584 istisnası geçerlidir; eş rızası aranmaz.
• Kefil Memur veya Bordrolu Çalışan İse: Esnaf olmayan üçüncü şahısların (memur, özel sektör çalışanı vb.) vereceği kefaletlerde kanunun genel hükmü devreye girer ve kefilin eşinin yazılı muvafakati talep edilebilir.

4. Gayrimenkul İpoteğinde Aile Konutu Kuralı

Kredi için teminat olarak şahsi gayrimenkul ipoteği verilecekse çok önemli bir ayrıma dikkat edilmelidir:

• İpotek verilecek taşınmaz ailenin fiilen yaşadığı aile konutu ise, Türk Medeni Kanununun 194. maddesi gereğince diğer eşin açık rızası olmadan konut üzerine ipotek tesis edilemez.
• Ancak ipotek edilecek gayrimenkul dükkan, arsa, tarla veya ticari depo gibi aile konutu dışındaki bir mülkse eşin onayına gerek duyulmaz.

Kredi kullanırken faiz ve dosya kesintilerini net görmek için esnaf kefalet kredisi hesaplama sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Banka memuru yine de eş rızası isterse ne yapılmalı?

Bazı banka şubeleri standart bireysel kredi formlarını kullandıkları için matbu olarak eş imzası isteyebilmektedir. Böyle bir durumda kredinin esnaf kefalet kooperatifi kredisi olduğu ve 6098 sayılı Kanunun 584. maddesindeki açık istisna hükmü hatırlatılmalıdır.

Yatırım ve ticari araç kredilerinde eş rızası gerekir mi?

Mesleki faaliyet için alınan ticari araç (kamyonet, servis, taksi) ve iş yeri edindirme kredilerinde de kooperatif aracılığıyla kullanım yapılıyorsa eş rızası aranmaz.